Terwijl de radio- en tv-zenders van de VRT gisteren in stakingsmodus zaten, likte de openbare omroep zijn wonden. De verdeeldheid in het bedrijf is groter dan ooit.
Wie dacht dat het ontslag van CEO Paul Lembrechts de Reyerslaan tot rust zou brengen, kwam bedrogen uit. De structurele oorzaken van de verdeeldheid en de onrust zijn niet weggenomen. Terwijl de VRT zonder CEO zit, wordt de voorzitter van de raad van bestuur ter discussie gesteld. En er is nog geen beslissing genomen over het omstreden directielid Peter Claes.
De afgelopen dagen was vooral VRT-voorzitter Luc Van den Brande de kop van Jut. De Vlaamse oppositiepartijen en de personeelsvertegenwoordigers van de openbare omroep zeggen dat hij via manipulaties in de raad van bestuur Lembrechts naar de uitgang heeft geduwd, in opdracht van de meerderheidspartijen die van de VRT-topman af wilden.
Een reconstructie door De Tijd, afgelopen weekend, schetst het verloop van dat proces. Lembrechts wilde zijn directeur media en productie Peter Claes ontslaan, maar moest daarvoor groen licht krijgen van de raad van bestuur. Op enkele cruciale momenten lijkt Van den Brande informatie te hebben afgeschermd voor het remuneratiecomité en de bestuurders die over het ontslag moesten oordelen.
Vertrouwensbreuk
Zo kregen ze geen inzage in een dossier dat door de vier andere directieleden tegen Claes was opgesteld. Ook het rapport van een bemiddelaar die door Van den Brande zelf was aangesteld, en dat volgens onze informatie adviseerde om de loopbaan van Claes te ‘heroriënteren’, werd door de voorzitter niet integraal gedeeld met de raad van bestuur.
Van den Brande komt niet ongeschonden uit het verhaal, maar kan zijn mandaat wellicht uitzitten.
De reden die Van den Brande aanhaalde, is dat het verslag ook een ‘assessment’ bevat met privacygevoelige informatie over de betrokken personen. ‘Maar de raad van bestuur had helemaal niet de opdracht gegeven om een assessment te schrijven, alleen om te kijken of er nog bemiddeling en verzoening mogelijk waren’, weerlegt een bestuurder die uitleg.
Van den Brande komt niet ongeschonden uit het verhaal. Maar het ziet er voorlopig naar uit dat hij zijn mandaat, dat nog maar pas met twee jaar werd verlengd, zal kunnen uitzitten. De vakbonden spraken vorige week van een ‘vertrouwensbreuk’, maar gaan niet zo ver om zijn vertrek te eisen. Daarvoor bestaat trouwens geen politieke meerderheid. De VRT-voorzitter zal het misschien wel mogen uitleggen in de commissie Media van het Vlaams Parlement. Die beslist morgen of ze hem uitnodigt voor een hoorzitting.
Factor-Claes
De tweede factor van onrust is het uitblijven van een beslissing over het lot van het omstreden directielid Peter Claes, die al sinds eind december op non-actief staat. Interim-CEO Leo Hellemans staat voor een dilemma. De 17 jaar ervaring en kennis van Claes kunnen moeilijk worden gemist, maar de manager is door zijn leiderschapsstijl een verdelende figuur. Een verdere samenwerking van Claes met de vier andere directieleden lijkt op dit moment ondenkbaar.
Vakbonden sluiten nieuwe acties niet uit
De vakbonden van de VRT noemen de 24 urenstaking van gisteren ‘heel geslaagd’. Door de staking werd de programmatie op radio en televisie aangepast. Op de jeugdzender Ketnet bleefde programmatie onveranderd.
Aan de ingang van het VRT-gebouw stond vanaf 7 uur een stakingspost met een tiental vakbondsleden en vertegenwoordigers van de personeelsorganisatie Iedereen VRT. Ze viseerden vooral voorzitter Luc Van den Brande en beklemtoonden dat de VRT autonoom moet kunnen werken. ‘Als de voorzitter dat niet kan, zit hij niet op zijn plaats’, klonk het.
De vakbonden sluiten nieuwe acties niet uit. Er loopt een stakingsaanzegging tot eind juli.
Bovendien komen in de nasleep van het conflict geruchten boven over malversaties met tv-contracten waarover hij onderhandelde. Claes doet er het zwijgen toe, maar volgens zijn omgeving gaat het om stemmingmakerij waarmee alleen zijn persoon wordt geviseerd. De VRT-directie zei gisteren dat in alle dossiers de ‘financiële delegatieregeling’ werd toegepast. Die houdt in dat elk contract op een afgesproken niveau wordt ondertekend, oplopend tot de CEO.
Moeilijke maanden
Ultiem ligt Claes’ lot in handen van de nieuwe raad van bestuur, die gisteren officieel werd geïnstalleerd. De volgende zitting is pas op 17 februari, maar vermoedelijk komt de raad sneller bijeen om over het lot van Claes te beslissen. Van de twaalf bestuurders zijn er acht afgevaardigd door de Vlaamse meerderheidspartijen. Van de oppositie vaardigde het Vlaams Belang, dat in het VRT-dossier eerder bij de meerderheid aanleunt, twee van de vier bestuurders af.
Voor Hellemans worden het moeilijke maanden in afwachting van de komst van een definitieve CEO. De hele VRT hoopt dat het iemand wordt die de komende jaren opnieuw eenheid en een gemeenschappelijk project kan brengen. ‘We kunnen alleen bidden voor een sterke CEO’, klinkt het.
